Narodowe Centrum Badań i Rozwoju ogłosiło I konkurs programu strategicznego AGROSTRATEG, jedynego w Polsce programu B+R dedykowanego wyłącznie sektorowi rolnemu i produkcji żywności. Nabór wniosków trwa od 14 maja do 28 sierpnia 2026 roku. Do podziału jest 300 mln zł, a jedno przedsiębiorstwo może uzyskać nawet 25 mln zł bezzwrotnego dofinansowania.
Jeśli prowadzisz firmę w branży AgriTech, przetwórstwie spożywczym, produkcji roślinnej lub zwierzęcej, ten konkurs może być największą szansą finansową w tym roku.
Czym jest program AGROSTRATEG?
AGROSTRATEG to strategiczny program badawczo-rozwojowy NCBiR, którego celem jest wdrożenie nowych rozwiązań poprawiających efektywność polskiego sektora rolnego przy jednoczesnym uwzględnieniu zasad zrównoważonego rozwoju.
W odróżnieniu od horyzontalnych programów takich jak Ścieżka SMART (FENG), AGROSTRATEG jest programem sektorowym, skierowanym wyłącznie do projektów z obszaru rolnictwa i produkcji żywności. Daje to istotną przewagę: mniejsza konkurencja ze strony firm z innych branż, a eksperci oceniający wnioski faktycznie rozumieją specyfikę sektora.
Program finansuje projekty B+R od TRL 1 (badania podstawowe) aż do TRL 9, co oznacza, że można aplikować zarówno z wczesnym pomysłem badawczym, jak i z rozwiązaniem bliskim gotowości rynkowej. To kolejna różnica w stosunku do Ścieżki SMART, która badań podstawowych nie finansuje w ogóle.
Cztery obszary tematyczne: co można finansować?
Program obejmuje cztery obszary badawcze. Projekt musi wpisywać się w co najmniej jeden z nich.
T1: Zrównoważona produkcja roślinna i poprawa żyzności gleby
Obejmuje m.in. hodowlę roślin odpornych na zmiany klimatu z wykorzystaniem metod biologii molekularnej i NGT (nowych technik genomowych), redukcję stosowania nawozów sztucznych i środków ochrony roślin, waloryzację bioodpadów, optymalizację nawadniania czy poprawę mikrobiomów gleby. To jeden z najszerzej zdefiniowanych obszarów, w który wpisuje się wiele projektów z zakresu agrochemii, biotechnologii roślinnej i rolnictwa ekologicznego.
T2: Zrównoważona produkcja zwierzęca
Projekty dotyczące ograniczenia stosowania antybiotyków poprzez bakteriofagi, fitobiotyki i probiotyki, redukcji emisji gazów cieplarnianych (CH₄, N₂O, NH₃), dobrostanu zwierząt monitorowanego z wykorzystaniem AI i sensorów, bezpieczeństwa mikrobiologicznego pasz oraz zagospodarowania obornika i gnojowicy w obiegu zamkniętym.
T3: Rolnictwo cyfrowe (Rolnictwo 4.0)
Najszybciej rosnący obszar, obejmujący platformy IoT do zarządzania gospodarstwem w czasie rzeczywistym, precyzyjne nawadnianie sterowane danymi, teledetekcję satelitarną i dronową, autonomiczne roboty polowe, systemy AI do diagnostyki chorób zwierząt, blockchain do traceability produktów oraz zaawansowane modele Big Data i cyfrowe bliźniaki gospodarstw.
T4: Innowacyjne techniki rolnicze
Rolnictwo wertykalne, hydroponika, akwaponika, agrowoltaika, systemy uprawy w warunkach klimatu zamkniętego oraz optymalizacja melioracji i nawadniania. Obszar szczególnie atrakcyjny dla startupów i firm technologicznych wchodzących w sektor spożywczy.
Kto może złożyć wniosek?
Program jest otwarty dla trzech grup wnioskodawców.
Przedsiębiorstwa samodzielne. Zarówno MŚP, jak i duże firmy mogą aplikować bez konieczności tworzenia konsorcjum. To ważna informacja dla mniejszych podmiotów, które chcą uniknąć złożoności zarządzania projektem wielopodmiotowym.
Konsorcja przedsiębiorstw. Do pięciu firm, bez udziału jednostki naukowej. Dobre rozwiązanie dla firm współpracujących w ramach łańcucha wartości, np. producent maszyn rolniczych razem z firmą dostarczającą oprogramowanie precyzyjnego rolnictwa.
Konsorcja mieszane. Co najmniej jedno przedsiębiorstwo i co najmniej jedna organizacja badawcza lub inny podmiot zdolny do wdrożenia wyników. Maksymalnie pięć podmiotów w całym konsorcjum. Liderem musi być przedsiębiorstwo albo organizacja badawcza. Udział kosztów kwalifikowanych przedsiębiorstw musi wynosić minimum 40% całkowitych kosztów projektu.
Ile można uzyskać? Poziomy dofinansowania
Minimalne dofinansowanie projektu to 1 mln zł, maksymalne 25 mln zł. Całkowity budżet I konkursu wynosi 300 mln zł.
Intensywność dofinansowania zależy od rodzaju prac i wielkości firmy:
Badania przemysłowe (TRL 2 do 6):
- mikro i małe przedsiębiorstwa: 80%
- średnie przedsiębiorstwa: 75%
- duże przedsiębiorstwa: 65%
- jednostki naukowe: 100%
Prace rozwojowe (TRL 7 do 9):
- mikro i małe przedsiębiorstwa: 60%
- średnie przedsiębiorstwa: 50%
- duże przedsiębiorstwa: 40%
- jednostki naukowe: 100%
Badania podstawowe (TRL 1) finansowane są wyłącznie dla jednostek naukowych, na poziomie 100%.
Warto zaznaczyć, że AGROSTRATEG pozwala uwzględnić w kosztach kwalifikowanych leasing operacyjny aparatury badawczej (raty kapitałowe bez odsetek), czego nie ma w instrumentach FENG. Dodatkową kategorię stanowią koszty przedwdrożeniowe: certyfikaty, badania regulacyjne, ochrona własności przemysłowej, dokumentacja wdrożeniowa, pilotaże.
Jakie koszty można rozliczyć?
Katalog kosztów kwalifikowanych w AGROSTRATEG obejmuje wynagrodzenia personelu badawczego realizującego prace B+R, podwykonawstwo merytoryczne (zewnętrzne laboratoria, instytuty badawcze, specjaliści) z limitem 50% dla samodzielnych przedsiębiorstw i 40% w konsorcjach, amortyzację lub leasing aparatury naukowo-badawczej, amortyzację wartości niematerialnych i prawnych takich jak licencje i oprogramowanie badawcze, koszty prac przedwdrożeniowych oraz koszty pośrednie rozliczane ryczałtem w wysokości 20% od sumy kosztów wynagrodzeń, podwykonawstwa i kosztów operacyjnych dla przedsiębiorstw.
Projekty z dofinansowaniem powyżej 3 mln zł podlegają obowiązkowemu audytowi zewnętrznemu. Warto uwzględnić ten koszt już na etapie planowania budżetu, ponieważ jest kwalifikowany, ale często pomijany we wstępnych kalkulacjach.
Jak wygląda ocena wniosków?
Proces oceny jest dwuetapowy i różni się istotnie od procedury stosowanej w Ścieżce SMART.
Etap I: ocena wstępna (formalna). Prowadzona przez pracowników NCBiR na podstawie informacji we wniosku. Weryfikuje kwalifikowalność wnioskodawcy, zgodność z zakresem tematycznym i kompletność dokumentacji. Niespełnienie któregokolwiek kryterium wstępnego oznacza odrzucenie wniosku bez możliwości uzupełnienia.
Etap II: ocena merytoryczna w dwóch krokach.
Krok pierwszy to ocena fiszki projektowej przez panel ekspertów, bez spotkania z wnioskodawcą i bez możliwości poprawiania fiszki po złożeniu. To element kluczowy dla całego procesu: jakość fiszki często decyduje o dalszym losie projektu, a poprawek nie da się już nanieść.
Krok drugi przeprowadzany jest po pozytywnej ocenie fiszki i polega na spotkaniu panelowym z wnioskodawcą na podstawie pełnego wniosku. Wnioskodawca może udzielać wyjaśnień i odpowiadać na pytania ekspertów.
Wyniki konkursu ogłaszane są w terminie do 6 miesięcy od zamknięcia naboru.
AGROSTRATEG a Ścieżka SMART: kluczowe różnice
Firmy z sektora rolno-spożywczego często stają przed wyborem między tymi dwoma programami. Poniższe zestawienie ułatwia podjęcie decyzji:
| Kryterium | AGROSTRATEG | Ścieżka SMART (FENG) |
|---|---|---|
| Instytucja | NCBiR | PARP / NCBiR |
| Zakres branżowy | Tylko rolnictwo i żywność | Wszystkie branże |
| TRL | 1 do 9 (w tym badania podstawowe) | 2 do 9 (bez badań podstawowych) |
| Maks. dofinansowanie | 25 mln zł | 50 mln zł (MŚP) |
| Leasing aparatury | kwalifikowany | niekwalifikowany |
| Koszty pośrednie | 20% od W+E+Op | 25% od W |
| Fiszka projektowa | wymagana, niepoprawniana | brak |
| Spotkanie panelowe | w etapie II | w etapie II |
Wybór programu powinien wynikać z charakteru projektu i jego etapu dojrzałości technologicznej, a nie wyłącznie z wysokości dostępnego dofinansowania.
Najczęstsze błędy we wnioskach AGROSTRATEG
Na podstawie doświadczeń z podobnych konkursów NCBiR identyfikujemy kilka błędów, które eliminują projekty już na etapie fiszki lub oceny wstępnej.
Brak eksperymentalnych prac rozwojowych. Projekt musi zawierać ten komponent. Bez niego wniosek zostanie odrzucony automatycznie, nawet jeśli pozostałe elementy są dobrze przygotowane.
Zbyt ogólny opis innowacyjności. Eksperci NCBiR doskonale znają sektor rolny. Opis innowacji musi jasno wykazywać, że rozwiązanie jest nowe co najmniej w skali krajowej i nie jest dostępne na rynku w gotowej formie.
Analiza rynku oderwana od polskich realiów. Projekty w obszarze T3 (rolnictwo cyfrowe) szczególnie często zawierają odwołania do globalnych trendów bez konkretnego osadzenia w warunkach krajowych. Eksperci to wychwytują i obniżają punktację.
Pominięty koszt audytu zewnętrznego. Przy projektach powyżej 3 mln zł audyt jest obowiązkowy. Brak tej pozycji w budżecie prowadzi do niekwalifikowalności wydatku lub konieczności aneksowania umowy o dofinansowanie.
Niedopracowana fiszka projektowa. Ponieważ fiszki nie można poprawiać po złożeniu, a stanowi ona podstawę oceny merytorycznej, jej przygotowanie wymaga takiej samej staranności jak pełny wniosek. W praktyce wiele firm poświęca fiszce zbyt mało czasu, skupiając się od razu na budżecie i harmonogramie.
Harmonogram I konkursu AGROSTRATEG
| Etap | Data |
|---|---|
| Ogłoszenie konkursu | 31 marca 2026 r. |
| Rozpoczęcie naboru wniosków | 14 maja 2026 r. |
| Zamknięcie naboru wniosków | 28 sierpnia 2026 r., godz. 16:00 |
| Wyniki | do 6 miesięcy od zamknięcia naboru |
Wnioski składa się wyłącznie w wersji elektronicznej przez system LSI dostępny pod adresem lsi.ncbr.gov.pl.
Czy Twój projekt kwalifikuje się do AGROSTRATEG?
Zanim przystąpisz do przygotowania dokumentacji, warto odpowiedzieć na kilka pytań. Czy projekt dotyczy rolnictwa, produkcji zwierzęcej, przetwórstwa żywności lub technologii rolniczych? Czy zawiera rzeczywisty komponent badawczy lub prace rozwojowe, a nie samo wdrożenie gotowego systemu lub zakup maszyn? Czy proponowane rozwiązanie jest innowacyjne co najmniej w skali krajowej? Czy firma dysponuje zasobami kadrowymi i finansowymi do realizacji projektu?
Jeśli na wszystkie pytania odpowiadasz twierdząco, masz solidną podstawę do aplikowania. Jeśli masz wątpliwości co do któregokolwiek z tych punktów, profesjonalna ocena wstępna pozwoli uniknąć kilku miesięcy pracy nad wnioskiem, który od początku miał małe szanse.
Jak możemy Ci pomóc?
W SmartUE wspieramy firmy na każdym etapie: od analizy potencjału projektu i przygotowania fiszki, przez złożenie pełnego wniosku, aż po rozliczenie dotacji i obsługę okresu trwałości.
Jeśli rozważasz aplikowanie do AGROSTRATEG i chcesz ocenić szanse swojego projektu, skorzystaj z naszej bezpłatnej konsultacji w zakresie pozyskiwania dotacji. Po uzyskaniu dofinansowania zapewniamy też kompleksową obsługę zarządzania projektem unijnym, obejmującą rozliczanie wniosków o płatność, monitoring wskaźników i wsparcie podczas kontroli.
Termin naboru upływa 28 sierpnia 2026 r. o godz. 16:00. Na przygotowanie dobrej dokumentacji potrzeba minimum 6 do 10 tygodni. Zostało już niewiele czasu.
Tel.: +48 691 997 233 E-mail: biuro@smartue.pl